marzec 2010

Sądy w postępowaniu cywilnym mogą od niedawna przesłuchać świadka za pomocą wideokonferencji. 23 marca 2010 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie urządzeń i środków technicznych umożliwiających przeprowadzenie dowodu na odległość w postępowaniu cywilnym (Dz.U. nr 34, poz. 185). Od tej pory sądy powinny coraz częściej przesłuchiwać świadków i biegłych na odległość, korzystając ze specjalnie do tego przygotowanych sal sądowych, wyposażonych w urządzenia do rejestracji obrazu i dźwięku. Dotychczas przesłuchanie świadka z odległej miejscowości wymagało angażowania miejscowego sądu, często wyjazdu adwokatów na miejsce, a i tak sąd główny pozbawiony był bezpośredniego kontaktu ze świadkiem. Otwarto pierwszy e-sąd. Wprowadzona nowelizacja ma to zasadniczo zmienić. Świadka będzie można przesłuchać w sądzie właściwym ze względu na swoje miejsce zamieszkania, a jego zeznania za pośrednictwem łączy w czasie rzeczywistym dotrą na salę rozpraw, co jest szczególne przydatne w wypadku sporów transgranicznych. Z kolei dla podmiotów działających przez pełnomocników – przesłuchania na odległość zapewnią oszczędności w postaci kosztów podróży adwokatów i radców, którzy obecnie, chcąc uczestniczyć w przesłuchaniu świadka, muszą się stawiać na posiedzeniach wyznaczanych często w odległych miejscowościach. Dodatkowo zapisanie środka dowodowego na elektronicznym nośniku zapewni możliwość odtworzenia go w dowolnym czasie. Istniejące dotychczas regulacje prawne umożliwiały przesłuchanie świadka „na odległość” jedynie na gruncie procedury karnej, a rozporządzenie ma umożliwić stosowanie takich środków również w procedurze cywilnej. Wydaje się, że korzyści związane z wdrożeniem tej procedury w procesie cywilnym będą w perspektywie większe niż koszt związany z wyposażeniem poszczególnych sądów w niezbędny sprzęt techniczny. Dzieje się tak dlatego, że większość sądów w kraju dysponuje już tego typu aparaturą. Na koniec 2009 r.w sprzęt do wideokonferencji wyposażonych było siedem sądów apelacyjnych, 45 sądów okręgowych, 23 sądy rejonowe i 21 aresztów i zakładów karnych. Sądy apelacyjne i jednostki penitencjarne posiadają po jednym zestawie do przesłuchiwania świadków na odległość. Pozostałe jednostki mają w większości po dwa zestawy. W klasycznej formie sąd czy prokuratura dostawały protokół z odpowiedziami świadka na z góry zadane pytania. Tymczasem w trakcie składania zeznań mogą ujawnić się nowe fakty, które narzucają dodatkowe pytania, a to wymagało powtarzania przesłuchania. Przy wideoprzesłuchaniu sąd, prokurator czy adwokaci mogą reagować na bieżąco. Mogą też obserwować reakcje, mimikę świadka, czego żaden protokół nie odda. Ponadto zdarzało się, że sędzia musiał jechać przesłuchać świadka, tracąc cały dzień. Teraz taką czynność będzie mógł przeprowadzić w dwie godziny, będąc w sądzie i wykonując też inne czynności, co podnosi efektywność pracy i pozwala zaoszczędzić czas. Dla sądu ( Skarbu Państwa) oznacza to również ograniczenie wydatków związanych z koniecznością wypłacania świadkom zwrotu należnych im kosztów stawiennictwa. Polskie sądy będą nagrywać rozprawy Wprowadzenie w życie tych przepisów należy oceniać pozytywnie. Wideokonferencje już od wielu lat z powodzeniem stosowane są w sprawach karnych i nie wykazano do tej pory żadnych nadużyć, co do złamania zasady sprawiedliwego i rzetelnego postępowania sądowego. Niezbędne zestawy audio-wideo są zamontowane we wszystkich większych zakładach karnych. Dzięki temu przesłuchania oskarżonych czy podejrzanych mogą się odbywać bez konieczności organizowania kosztownych konwojów z aresztu do siedziby sądu. Odpada również ryzyko ucieczki związane z transportem z aresztu czy zakładu karnego. Dotyczy to zwłaszcza więźniów niebezpiecznych. Z praktyki orzeczniczej widać, że przesłuchanie świadka – w tym pokrzywdzonego przestępstwem – w sposób uniemożliwiający bezpośredni kontakt ze sprawcą podnosi gwarancję ochrony osoby świadka. Ma również korzystny walor psychologiczny – obniża strach przed złożeniem niekorzystnych dla oskarżonego zeznań. W niektórych przypadkach przesłuchanie na odległość może stanowić jedyną gwarancję dostępu do sądu, położonego w znacznej odległości od miejsca zamieszkania świadka. Jeżeli przesłuchanie na odległość zostanie spopularyzowane, to z pewnością ułatwi prowadzenie spraw, gdy przesłuchiwane mają być osoby w podeszłym wieku, chore oraz wysocy rangą urzędnicy, którzy nie zostawią obowiązków na cały dzień, by jechać na drugi koniec Polski złożyć zeznania.

NewConnect powstał, aby stać się alternatywną możliwością pozyskania kapitału przez dynamicznie rozwijające się przedsiębiorstwa i przeznaczony jest dla powstających lub młodych firm – posiadających status spółki akcyjnej, bądź komandytowo-akcyjnej, o relatywnie niskiej kapitalizacji, działających przede wszystkim w sektorach tzw. nowych technologii: IT, media elektroniczne, biotechnologia, energia alternatywna itp., opartych głównie na aktywach niematerialnych. Formalności i koszty debiutu na NewConnect są niższe w porównaniu z rynkiem regulowanym GPW, m.in. nie jest konieczne sporządzanie prospektu emisyjnego. Mniejsze są także obowiązki informacyjne ciążące na emitentach: raporty kwartalne są nieobowiązkowe i nie ma wymogu audytowania raportów półrocznych. Spółki obecne na tym rynku mogą też wybrać stosowane standardy rachunkowości. Specyfika NewConnect powoduje, że inwestycje w papiery wartościowe notowanych tam spółek są obciążone większym ryzykiem, ale jednocześnie pozwala liczyć na większe stopy zwrotu. Rynek ten stwarza nowe możliwości pozyskiwania kapitału dla firm, przeciwstawiając temu względnie niewielkie konieczne nakłady, związane z kosztami debiutu i notowań. Stanowi on miejsce bardzo dobrej ekspozycji i rozpoznawalności firmy dla inwestorów oraz taniej formy promocji. NewConnect pod względem płynności obrotowi liczby debiutów wyróżnia się wśród innych alternatywnych platform europejskich (drugie miejsce w Europie według badania IPO Watch Europe PwC 2009). Notowanych jest na nim obecnie ponad 100 spółek, a kolejne firmy przygotowują się do debiutu w najbliższych tygodniach.

Wywiad z mec. Jarosławem Chałasem, partnerem zarządzającym Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy   Czym powinien kierować się przedsiębiorca przy wyborze kancelarii? Przede wszystkim powinien dobierać kancelarię do rangi swoich problemów i do rzeczywistych potrzeb. Może to zabrzmi jak truizm, ale im bardziej znany Brand, tym lepiej. Należy spojrzeć na zasoby kancelarii, na specjalistów i ich doświadczenia. Zwróciłbym szczególną uwagę na doświadczenie ekspertów, którzy są do dyspozycji kancelarii w danym momencie, a nie doświadczenia samej kancelarii. W przypadku projektów skomplikowanych powinna być to kancelaria, która sama będzie w stanie zapewnić różnorodność specjalistów, bo rzadko spotyka się monokulturowe działania gospodarcze. Jeżeli sprowadza się na budowę pracowników z Chin, to ważne jest nie tylko prawo pracy, ale cała masa zagadnień, łącznie z prawem międzynarodowym, dlatego potrzebni są specjaliści, którzy będą ze sobą kooperować. Przy wyborze kancelarii ważne są projekty przez nią realizowane, jak również dostępność ekspertów, z którymi będziemy bezpośrednio współpracować. Istotnym jest również fakt zaangażowania w prowadzoną sprawę; już nie funkcjonuje bowiem model prawnika – zawodowca, który się uczuciowo nie angażuje, tylko ocenia chłodnym okiem. A cena nie wpływa na wybór? Z jednej strony mówi się, że nie, ale cena jest zawsze istotnym elementem przy podejmowaniu decyzji. Cena zbyt niska może budzić poważne wątpliwości, za wysoka zaś – może być barierą, przez którą nie jesteśmy w stanie przejść. Prawnicy powinni dostosowywać koszt swojej usługi do projektu. Nie wierzę, że istnieje cena uniwersalna. Proszę spojrzeć na rankingi, gdzie kancelarie podają, jaka jest stawka, a potem, jak zajrzymy do biuletynu zamówień publicznych, gdzie podane są kwoty, za jakie zdecydowali się podjąć pracę – to jest przepaść. To kryzys czy pojawiło się więcej kancelarii? Myślę, że zadziałały oba czynniki. Ten rynek będzie się na pewno zmieniał i nikt tego już nie powstrzyma. W jakim kierunku – to trudno przewidzieć, ale najprawdopodobniej w kierunku dużego rozwarstwienia. Na rynku pozostaną bardzo duże kancelarie, które jednak będą proponowały pewną usługę specyficzną, bo komplementarną, oferując usługi specjalistów z różnych obszarów prawa światowego. Miejsce znajdzie się również dla tych, które swoje usługi zaoferują za przysłowiowe 30 zł. Przy wyborze kancelarii ważne są projekty przez nią realizowane, jak również dostępność ekspertów, z którymi będziemy bezpośrednio współpracować. Kryzys wpływa zasadniczo na ceny oferowane przez kancelarie. Walka ceną jest często samobójczym krokiem. Drugą kwestią jest bardzo silna presja przedsiębiorców. Przedsiębiorca, który wyczuwa rynek i widzi, że jest wywołana wojna cenowa, wykorzystuje to dosyć twardo i zbija ceny. W zależności od tego, jak kancelaria budowała swoje własne koszty – takie zaoferuje ceny. Często specjaliści są przepłacani. Źle skalkulowane własne koszty powodują złą kalkulację ceny i powstaje pułapka. Potem następują zwolnienia w kancelariach. W czasie kryzysu łatwiej jest pozyskać dobrych specjalistów poszukujących pracy w stabilnej firmie. Czy prawnicy, odchodząc do innych kancelarii, zabierają swoich klientów? To jest prawdziwa bolączka. Firma wkłada duży wysiłek w pozyskanie klienta – to są kwestie marketingu, szkoleń, konferencji, a potem zawarcia umowy. Rozmowy trwają czasem kilka miesięcy. Im większa korporacja, tym proces decyzyjny jest dłuższy. W niektórych firmach trzy zespoły przeprowadzają rozmowy kwalifikacyjne i dopiero suma tych ocen decyduje o wyborze kancelarii. A im większa korporacja, tym większa biurokracja, więc wysiłek w pozyskaniu klienta większy. Potem wytypowany do koordynowania danego tematu prawnik po jakimś czasie ma poczucie, że to on osiągnął sukces i właśnie on jest czynnikiem niezbędnym i najwartościowszym w tym kontakcie i rekcji pomiędzy kancelarią a klientem. Wówczas podejmuje próby przejęcia klienta. Im bardziej ten rynek będzie drapieżny, tym więcej będzie takich działań. Jednak kancelarie zabezpieczają się i tworzą klauzule, obwarowane karami oraz takie, które wskazują, że nie można po odejściu z niej pracować z klientem, który był już w kancelarii przez jakiś czas. Do tego korporacje prawnicze muszą jeszcze dojrzeć. Gdy słucham wypowiedzi radców prawnych czy adwokatów korporacji, to mam wrażenie, że przestrzeń rozwojowa się powiększa. Ciągle mówimy językiem początku XX wieku. Gdy ktoś mówi w pompatycznym stylu i uderza w wysokie tony, kim jest prawnik, to odsyłam z reguły do kazusu mecenasa Piesiewicza, do przepisów, chociażby GUS-owskich, które mówią, czym jest usługa prawnicza. Jest po prostu usługą. I budowanie z tego świątyni jest gigantycznym błędem. Korporacje starają się udowodnić, że świat nie idzie do przodu, że nie się nie zmienia, i że nadal jesteśmy ostoją wartości, jak w czasach komunizmu. Swego czasu aktorzy byli kreowani na ostoję wolności słowa, a pewien mądry aktor powiedział: „Ludzie, o czym wy mówicie. Aktor to największy idiota. On nawet własnym tekstem nie mówi.” I należy po prostu wybić sobie z głowy budowanie pojęcia, że ktoś jest świętą krową, że jakaś grupa zawodowa jest ostoją czegokolwiek. Każdy obywatel może być ostoją wolności, jak i największym wrogiem tej wolności. Z każdą grupą zawodową jest tak samo. A czy bardzo różni się polski rynek usług prawniczych od rynków zachodnich? My staramy się pójść w kierunku rynku niemieckiego, gdzie rynek prawniczy został trochę zdewastowany, o czym świadczy choćby bezrobocie. Z drugiej strony nasz rynek, modyfikowany w ten sposób, też może prowadzić do niemieckiej sytuacji, gdzie stawki są bardzo wysokie. W związku z tym następuje rozwarstwienie prawników. Trudno mi powiedzieć, czy ktoś ma w ogóle jakąś głębszą ideę, do czego zmierzamy, bo tak naprawdę reformy są prowadzone pod hasłem dostępu do zawodu. Ale pytam – co dalej? Jaki jest ten projekt w całości, a nie tylko hasło rewolucyjne. Może to doprowadzić do sytuacji ze Stanów Zjednoczonych i rzeczywiście nastąpi wolny dostęp do zawodu, czego wszystkim życzę. Tam też nikt nie tworzy skostniałych i archaicznych zasad etycznych i nikt się nie dziwi, gdy adwokat stoi w szpitalu i rozdaje wizytówki, by każdemu zaoferować swoją usługę, odszkodowanie, itp. W USA jest zupełnie inna mentalność. Tak, ale Polacy mają taką cechę, że zapatrują się w jakieś zachodnie wzory i sobie wybierają jeden nieadekwatny albo kilka łączonych i powstaje Frankenstein. Nie biorą pod uwagę ani tradycji kulturowych, ani położenia geograficznego. Jak spojrzymy na wschód, gdzie są podobne korzenie, to tam też każdy prawnik może występować przed sądem. Tam też jest szeroki dostęp do zawodu, wystarczy, że ktoś ukończy prawo. Ale żeby powiedzieć naszym reformatorom, że to będzie model ukraiński – to się będą wzdragali. Bo przecież to oni

Po złożeniu wniosku wierzyciela o wszczęcie egzekucji z nieruchomości wskazanej we wniosku komornik wzywa dłużnika, aby zapłacił dług w ciągu dwóch tygodni pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania. Sprzedaż nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym następuje według ściśle określonych unormowań oraz procedur wynikających wprost z ustawy z 17.11.1964 r. kodeks postępowania cywilnego (Dz. U 64 nr 43 poz. 296 z późn. zmianami) określonych w art. 921 kpc – 1013(6) kpc. Wraz z wysłaniem wezwania do dłużnika, komornik składa we właściwym sądzie wieczystoksięgowym, wniosek o dokonanie w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub o złożenie wniosku do zbioru dokumentów. Z chwilą doręczenia wezwania dłużnikowi następuje zajęcie nieruchomości wobec dłużnika (wobec dłużnika, któremu nie doręczono wezwania oraz wobec osób trzecich zajęcie następuje z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej lub złożenia wniosku przez komornika do zbioru dokumentów). O zajęciu nieruchomości komornik informuje wierzyciela. Po upływie terminu wskazanego w wezwaniu dłużnika do zapłaty komornik na wniosek wierzyciela dokonuje kolejnych czynności w ramach postępowania egzekucyjnego, prowadzących do zbycia nieruchomości stanowiącej przedmiot egzekucji, polegających na dokonaniu opisu i oszacowania zajętej nieruchomości. Opis nieruchomości dokonywany jest przez komornika, jednak może on powierzyć wykonanie niektórych czynności z zakresu opisu biegłemu. Inaczej uregulowana została kwestia oszacowania, które powierzone zostało wyłącznie biegłemu, posiadającemu uprawnienia do szacowania nieruchomości. Szczegółowe wymagania wobec osób dokonujących szacowania nieruchomości określa ustawa z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U 04 nr 261 poz. 2603 z późn. zmianami), określając kto może wykonywać obowiązki rzeczoznawcy majątkowego. Nowelizacja ustawy z dnia 2.07.2004 r. (Dz.U 04 nr 172 poz. 1804) wprowadziła możliwość zrezygnowania z przeprowadzenia oszacowania (dążąc do przyśpieszenia postępowania egzekucyjnego oraz do minimalizacji kosztów postępowania). Konieczne jest jednak, w celu odstąpienia od oszacowania, spełnienie następującej przesłanki: w okresie 6 miesięcy przed zajęciem, nieruchomość podlegała oszacowaniu dla potrzeb obrotu rynkowego a oszacowanie spełnia wymagania oszacowania nieruchomości w postępowaniu egzekucyjnym. Przyjmuje się wówczas wartość rynkową nieruchomości, potwierdzoną aktualną wyceną sporządzoną na potrzeby rynkowe. Podobne rozwiązanie odnośnie aktualności ustalonej wartości nieruchomości przewiduje wprost Ustawa o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którą operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników mających wpływ na cenę nieruchomości np. stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan zagospodarowania nieruchomości. Po upływie 12-miesięcznego okresu operat szacunkowy może być nadal wykorzystywany po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. O terminie opisu oraz oszacowania komornik informuje uczestników postępowania zarówno poprzez zawiadomienia, kierowane do znanych mu uczestników, jak i w sposób ogólny przez obwieszczenie publiczne w budynku sądu oraz w lokalu organów administracji samorządowej – gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta). Zajęta nieruchomość podlega sprzedaży w trybie licytacji publicznej. Termin wszczęcia licytacji został ściśle określony w przepisach kpc, w odniesieniu do wyroku stanowiącego podstawę egzekucji oraz opisu i oszacowania. Termin licytacji nie może być wyznaczony wcześniej niż po upływie dwóch tygodni po uprawomocnieniu się opisu i oszacowania ani też przed uprawomocnieniem się wyroku, na podstawie którego wszczęto egzekucję. Przystępujący do licytacji zobowiązany jest do złożenia rękojmi w wysokości 1/10 sumy oszacowania. Wyłączenia z obowiązku złożenia rękojmi wynikają z art. 964 kpc, dotyczą one osób posiadających prawa ujawnione w opisie i oszacowaniu, przy czym w zależności od wartości praw, zwolnienie od obowiązku złożenia rękojmi może być całkowite lub częściowe. Złożenie powyższej kwoty ma na celu uzyskanie zabezpieczenia w przypadku, gdy licytant nie wykona obowiązków licytacyjnych dotyczących zapłaty za nieruchomość. Wówczas traci on rękojmię z jednoczesnym wygaśnięciem skutków przybicia. Jeżeli licytantowi udzielono przybicia, wówczas złożona przez niego rękojmia podlega zatrzymaniu oraz zaliczeniu na poczet ceny nieruchomości. Cena wywołania przy I licytacji został ustalona w kwocie ¾ sumy oszacowania. Jeżeli nie dojdzie do zbycia nieruchomości na postawie I licytacji, na wniosek wierzyciela wyznaczona zostaje II licytacja, wówczas cena wywołania obniżona zostaje do 2/3 sumy oszacowania. Jednocześnie, zgodnie z art. 983 kpc jest to najniższa cena, za którą można nabyć nieruchomość stanowiącą przedmiot postępowania egzekucyjnego. W sytuacji, gdy po drugiej licytacji żaden z wierzycieli nie przejął nieruchomości na własność, postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu a nowa egzekucja z nieruchomości może być wszczęta dopiero po upływie roku. Istotne jest natomiast, w kontekście wskazanego powyżej wymogu oszacowania nieruchomości, iż jeżeli wniosek o wszczęcie nowej egzekucji z nieruchomości złożono przed upływem trzech lat od daty drugiej licytacji, komornik nie ma obowiązku dokonywania kolejnego, nowego opisu i oszacowania, chyba, że złożony zostanie stosowny wniosek przez dłużnika lub wierzyciela.

W obecnym stanie prawnym o miejscu świadczenia, a zatem opodatkowania większości usług świadczonych na rzecz podatników, rozstrzyga, co do zasady, miejsce siedziby lub stałe miejsce zamieszkania. Ta zasada ogólna zamyka możliwości wyboru miejsca świadczenia, jakie istniały w poprzednim stanie prawnym, w szczególności jeśli chodzi o usługi wewnątrz wspólnotowego transportu towarów oraz usług z tym transportem związanych, jak np. załadunek, przeładunek itp. Jeżeli nabywca podał dla tej czynności numer rejestracji dla celów VAT świadczącemu usługę, usługa była opodatkowana w państwie, które wydało ten numer. W obecnym stanie prawnym takich możliwości nie ma. Zatem usługa powinna być opodatkowana zgodnie z przytoczoną zasadą ogólną. Od zasady tej są jednak pewne wyjątki, w szczególności jeżeli usługa jest świadczona dla stałego miejsca prowadzenia działalności podatnika, miejscem opodatkowania jest właśnie to stałe miejsce prowadzenia działalności, mimo że siedziba danego podatnika może znajdować się w zupełnie innym państwie. Stałe miejsce prowadzenia działalności wyróżniać musi istnienie trwałego czynnika ludzkiego oraz technicznego, pozwalającego zarówno na świadczenie usług, jak i ich odbiór. Tę definicję przytacza projekt zmian rozporządzenia 1777/2005. Nie ma już znaczenia podanie numeru rejestracji dla celów VAT, tylko miejsce faktycznej konsumpcji usługi. Zmiany przepisów idą w kierunku urealnienia miejsca opodatkowania z punktu widzenia wykorzystania nabytej usługi. Podatnicy posługujący się różnymi numerami rejestracji dla celów VAT powinni zwracać uwagę na ten aspekt, aby uniknąć problemów z odliczeniem podatku naliczonego, który może nie być związany z działalnością opodatkowaną w siedzibie albo w danym miejscu prowadzenia działalności.

W mojej firmie zostało przeprowadzone postępowanie podatkowe, które zakończyło się niekorzystną dla firmy decyzją. Czy jako właściciel firmy mogę zaskarżyć decyzję do sądu lub zażądać wznowienia postępowania, jeżeli mam do tego podstawy? Postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne, a zatem dopiero decyzja wydana przez organ 11 instancji będzie ostateczna i będzie podlegać wykonaniu. Przedsiębiorca, który nie zgadza się z otrzymaną decyzją, może – w terminie 14 dni od jej doręczenia – złożyć odwołanie do organu podatkowego II instancji. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Po wyczerpaniu toku instancyjnego przed organami podatkowymi można zaskarżyć ostateczną decyzję podatkową do sądu administracyjnego bądź starać się o wszczęcie postępowania w ramach nadzwyczajnych środków wzruszania decyzji ostatecznych. Skarga do WSA przysługuje na ostateczną decyzję podatkową i może być złożona po wyczerpaniu środków zaskarżenia w postępowaniu podatkowym. Skargę wnosi się do właściwego miejscowo wojewódzkiego sądu administracyjnego za pośrednictwem organu podatkowego, w terminie 30 dni od doręczenia decyzji kończącej postępowanie. Ordynacja podatkowa przewiduje następujące nadzwyczajne środki wzruszenia decyzji ostatecznej: 1) uchylenie decyzji w całości lub w części W trybie wznowienia postępowania podatkowego, które jest inicjowane z urzędu lub na żądanie strony, 2) stwierdzenie nieważności decyzji w całości lub w części, 3) uchylenie decyzji z innymi wadami niż w ww. trybach. Podstawa prawna Art. 127, art. 220, art. 240-256 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8. póz. 60 z późn. zm.). Art. 50, art. 53. art. 54. art. 214, art. 230 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, póz. 1270 z późn. zm.).

Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jednostki samorządu terytorialnego mogą egzekwować wykonanie obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa. Jakich przypadków ten przepis dotyczy? Czy chodzi o obowiązki pieniężne i niepieniężne? Przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z 17 czerwca 1966 r. przyznają organom jednostek samorządu terytorialnego status organów egzekucyjnych w postępowaniu administracyjnym. Egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków o charakterze pieniężnym i niepieniężnym, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo – w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla takich obowiązków drogę egzekucji sądowej (art. 3 ustawy). Ustawa dopuszcza zatem wszczęcie egzekucji administracyjnej wówczas, gdy obowiązek wynika bezpośrednio z przepisów prawa, a zatem bez konieczności wydawania decyzji lub postanowienia. Przyznaje jednocześnie kompetencje do egzekwowania takich obowiązków organom jednostek samorządu terytorialnego. Artykuł 19 par. 2 ustawy stanowi, że właściwy organ gminy o statusie miasta, wymieniony w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania i pobierania właściwy jest ten organ. Z kolei kompetencja do egzekucji obowiązków niepieniężnych przyznana została szerszej grupie organów samorządowych. Zgodnie bowiem z art. 20 par. 1 pkt 2 ustawy, właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego jest organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym w zakresie zadań własnych, zadań zleconych i zadań z zakresu administracji rządowej oraz obowiązków wynikających z decyzji i postanowień z zakresu administracji publicznej wydawanych przez samorządowe jednostki organizacyjne. Jako przykład obowiązku niepieniężnego wynikającego bezpośrednio z przepisu prawa, egzekwowanego przez organy jednostek samorządu terytorialnego wskazać można m.in.: – obowiązek szkolny wynikający z art. 14b ustawy z 7 września 1994 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 256, póz. 2572 ze zm.). Właściwy organ gminy (prezydent miasta, burmistrz) może zastosować wobec rodziców dziecka niewywiązującego się z tego obowiązku środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia; – wynikający z ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 39, póz. 251 ze zm.) obowiązek posiadacza odpadów do usunięcia skutków prowadzonej przez niego działalności w sytuacji, gdy prowadzenie tej działalności zostało wstrzymane skutkiem wydania przez właściwy organ decyzji cofającej zezwolenie na gospodarowanie odpadami. Ustawa nie przewiduje wydania decyzji celem nałożenia takiego obowiązku – wynika on bezpośrednio z przepisów prawa. Ponieważ w myśl art. 26 ust. 3 powyższej ustawy organem zobowiązanym do sprawowania nadzoru nad wykonywaniem przez posiadacza odpadów adresowanych do niego obowiązków, w tym wypadku wynikających z zezwolenia na gospodarowanie odpadami jest marszałek województwa albo starosta – organ ten będzie jednocześnie właściwy do jego egzekucji w postępowaniu administracyjnym; – wynikający z art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 156, póz. 1118 ze zm.). obowiązek inwestora do rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego po określonym w zgłoszeniu terminie albo po upływie 120 dni od dnia rozpoczęcia jego budowy, jeżeli zgłoszenie przewidywało późniejszy termin rozbiórki lub tego terminu nie zawierało. Przykładem obowiązku o charakterze pieniężnym, wynikającym bezpośrednio z ustawy i niewymagającym wydania decyzji jest wynikający z art. 7 ust. 9 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. nr 71, póz. 734 ze zm.) obowiązek zwrotu nienależenie pobranych dodatków mieszkaniowych w podwójnej wysokości (wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi).

Popularyzacja wykorzystania środków komunikacji elektronicznej powoduje, iż coraz więcej danych jest przesyłanych za pośrednictwem Internetu. Warunki prowadzenia działalności gospodarczej, jak i aktualne potrzeby życia codziennego, skutkują rosnącym znaczeniem mediów elektronicznych. Sytuacja taka powoduje równocześnie wzrost zagrożeń związanych z dostępem do danych przesyłanych za pośrednictwem sieci. Rozległa struktura Internetu utrudnia precyzyjne zlokalizowanie poszukiwanych danych, bez pomocy wyspecjalizowanych narzędzi w tym zakresie. Wyszukiwarki internetowe, w rodzaju Google, stanowią w chwili obecnej jeden z najpopularniejszych i najważniejszych instrumentów, które umożliwiają efektywne korzystanie ze zgromadzonych w sieci zasobów. Niebezpieczeństwa, jakie wiążą się z ich wykorzystywaniem (szczególnie po stronie dostawców tego rodzaju usług) wymuszają wprowadzenie odpowiednich mechanizmów ochrony dla korzystających z nich użytkowników. Grupa Robocza ds. Artykułu 29, instytucja doradcza w zakresie ochrony danych osobowych i prawa do prywatności, funkcjonująca w obrębie instytucji UE, w ramach prowadzonych przez siebie prac, zajęła się również zagadnieniem bezpieczeństwa użytkowników, wykorzystujących środki komunikacji elektronicznej dla swojej działalności. Bazując na przepisach Dyrektywy nr 95/46/EC oraz wyprowadzonych z niej wniosków, doszło do opracowania zaleceń skierowanych do dostawców usług internetowych, w szczególności tych o charakterze wyszukiwawczym. Pomimo że Grupa Robocza nie jest władna stanowić prawnie sankcjonowanych regulacji w tym zakresie, wprowadzone zalecenia będą z pewnością przekładać się na praktykę organów wspólnotowych w zakresie ochrony danych osobowych użytkowników oraz ich prawa do prywatności. Jednym z najważniejszych zaleceń sformułowanych przez Grupę Roboczą jest zasada, iż mechanizmy wyszukiwarek mogą przetwarzać dane osobowe tylko we wskazanym celu, wykorzystując wyłącznie zakres danych, który jest niezbędny dla jego realizacji. Jednocześnie, dostawcy usług wyszukiwawczych muszą wymazywać bądź trwale usuwać elementy pozwalające na indywidualizację danych osobowych, które nie są już potrzebne dla osiągnięcia celu, dla którego zostały zebrane. Powyższe zalecenia mają za zadanie wymusić na dostawcach usług wyszukiwawczych swego rodzaju transparentność, umożliwiającą kontrolę sposobu wykorzystywania danych uzyskanych przez użytkowników. Dotychczasowe przypadki wycieku danych wyszukiwawczych użytkowników z zasobów czołowych podmiotów na tym rynku pokazują, iż spersonalizowanie wyników wyszukiwawczych może stanowić bardzo poważne zagrożenie dla prywatności. Dla przykładu, rosnący rynek reklamowy powiązany z mechanizmami wyszukiwawczymi w sieci może być bardzo zainteresowany danymi dotyczącymi preferencji poszczególnych użytkowników, niezależnie od źródła ich pochodzenia. Zagrożenia związane z dostępem do zgromadzonych przez dostawców usług wyszukiwawczych danych skutkują także koniecznością ograniczenia okresu czasu, w jakim mogą być one przechowywane na ich serwerach. Zgodnie z zaleceniami Grupy Roboczej, okres przechowywania danych osobowych w tym przypadku nie powinien być dłuższy niż 6 miesięcy. W przypadku przechowywania danych przez operatorów przez okres dłuższy, niezbędne jest wykazanie przez nich, iż jest to konieczne dla realizacji danej usługi. Równocześnie, proces wyszukiwania informacji nie powinien być, zdaniem Grupy Roboczej, uzależniony od dostarczenia przez użytkownika dodatkowych danych osobowych. Użytkownik korzystający z usług wyszukiwarek powinien zatem mieć możliwość korzystania z nich bez konieczności rezygnacji ze swojej prywatności w obrębie Internetu. Udostępnianie dodatkowych danych powinno mieć charakter dobrowolny i wynikać z jego świadomej decyzji, a nie być wynikiem konieczności korzystania z wyszukiwarki internetowej. Należy mieć nadzieję, iż wdrożenie tego rodzaju zasad przyczyni się do wzrostu bezpieczeństwa w Internecie i komfortu korzystania z wyszukiwarek internetowych.