Ustawa z dnia 26 stycznia 2023 r. wprowadziła do polskiego prawa fundację rodzinną, tworząc nowe możliwości dla firm rodzinnych. Fundacja ma ułatwiać sukcesję i chronić majątek, zapewniając jego kontynuację i rozwój bez konieczności osobistego zaangażowania członków rodziny. Te rozwiązania odpowiadają na realne potrzeby właścicieli firm rodzinnych, którzy planują długoterminowe przekazanie majątku kolejnym pokoleniom.
Czym jest fundacja rodzinna?
Fundacja rodzinna to osoba prawna, która gromadzi majątek, zarządza nim w interesie beneficjentów i przekazuje świadczenia określone w statucie. Fundator określa cel fundacji, oddzielając formalnie firmę od rodziny. Dzięki temu majątek rodzinny może być bezpiecznie zarządzany i pomnażany.
Aby powołać fundację rodzinną, fundator musi:
złożyć oświadczenie o ustanowieniu fundacji (w akcie lub testamencie),
opracować statut,
przygotować spis mienia,
ustanowić wymagane organy,
wnieść fundusz założycielski min. 100 000 zł,
dokonać wpisu do rejestru fundacji rodzinnych.
Fundatorem może być wyłącznie osoba fizyczna z pełną zdolnością do czynności prawnych. Możliwe jest posiadanie więcej niż jednego fundatora – z wyjątkiem sytuacji, gdy fundacja powstaje na podstawie testamentu.
Kto może zostać beneficjentem?
Beneficjentem może być osoba fizyczna lub organizacja pozarządowa prowadząca działalność pożytku publicznego. Fundator może sam również być beneficjentem. Fundacja może pokrywać np. koszty utrzymania lub edukacji beneficjenta, albo wspierać działalność organizacji społecznych.
Fundacja może prowadzić działalność gospodarczą, ale tylko w zakresie określonym ustawą. Obejmuje to m.in. najem, dzierżawę, udział w spółkach, udzielanie pożyczek czy obrót papierami wartościowymi. Jeśli fundacja przekroczy ten zakres, utraci zwolnienie z podatku CIT.
Obowiązkowe organy to:
zarząd – odpowiada za bieżące zarządzanie i wypłatę świadczeń,
zgromadzenie beneficjentów – zwoływane w określonych przypadkach.
Fundator może także powołać radę nadzorczą.
Korzyści z fundacji rodzinnej
Fundacja rodzinna zapewnia:
ochronę i pomnażanie rodzinnego majątku,
uporządkowaną sukcesję międzypokoleniową,
możliwość minimalizacji ryzyk związanych z podziałem spadku,
korzystne rozwiązania podatkowe (brak opodatkowania przy założeniu i przekazaniu majątku),
nowe zasady zachowku (możliwość odroczenia, rozłożenia na raty, a nawet obniżenia świadczenia).
Ustawa o fundacji rodzinnej zacznie obowiązywać po upływie 3 miesięcy od ogłoszenia, czyli od 22 maja 2023 r.
Autor: r. pr. Anna Zabielska, Kancelaria Chałas i Wspólnicy
Potrzebujesz profesjonalnej porady prawnej? Skontaktuj się z nami
Sprawdź inne wpisy na blogu Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy