Zmiana umowy spółki a podatek od czynności cywilnoprawnych
W trakcie działalności spółki mogą wystąpić zmiany umowy, które wywołują skutki podatkowe. Zgodnie z ustawą o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1519 ze zm., dalej: „Ustawa”), niektóre zmiany umowy spółki generują obowiązek podatkowy.
Zgodnie z art. 1 ust. 3 Ustawy, za zmianę umowy spółki uznaje się m.in. podwyższenie kapitału zakładowego, dopłaty, pożyczki wspólnika czy przekazanie rzeczy do używania spółce. Dotyczy to zarówno spółek osobowych, jak i kapitałowych.
Kto jest podatnikiem PCC?
W przypadku spółki cywilnej bez wątpienia – wspólnicy. W pozostałych przypadkach jednak sama spółka. Wynika to z ich osobowości prawnej i zdolności do czynności prawnych.
Obowiązek podatkowy powstaje w chwili dokonania zmiany, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 4 pkt 9 Ustawy. Przede wszystkim podstawą opodatkowania jest wartość majątku powiększonego przez zmiany, a stawka PCC wynosi 0,5%.
Jakie zmiany podlegają opodatkowaniu?
Zmiana umowy spółki w rozumieniu Ustawy może dotyczyć:
wniesienia lub podwyższenia wkładów,
dopłat,
pożyczki wspólnika dla spółki osobowej,
przekształcenia lub łączenia spółek.
W przypadku pożyczek od wspólnika do spółki kapitałowej natomiast przysługuje zwolnienie. (art. 9 pkt 10 lit. i Ustawy).
Wyłączenia i zwolnienia z PCC
Tymczasem nie każda zmiana umowy powoduje powstanie obowiązku podatkowego. Art. 2 pkt 4 Ustawy wyłącza opodatkowanie czynności cywilnoprawnych objętych VAT. Natomiast art. 9 pkt 11 lit. a–d przewiduje zwolnienia m.in. w przypadku:
uprzedniego opodatkowania wkładów w innych krajach UE,
dopłat pokrytych z pożyczek,
kapitału podwyższonego po poniesieniu strat,
usług użyteczności publicznej świadczonych przez spółki z udziałem Skarbu Państwa lub JST.
Praktyczny przykład
W 2022 r. gmina wniosła dopłatę do spółki wodociągowej, której była jedynym wspólnikiem. Dyrektor KIS potwierdził w interpretacji z 9.01.2023 r. (0111-KDIB.2-2.4014.301.2022.1.MZ), że podwyższenie kapitału objęte było zwolnieniem na podstawie art. 9 pkt 11 lit. d.
Konkludując, zmiana umowy spółki może skutkować powstaniem obowiązku podatkowego w PCC. W skrócie, należy każdorazowo analizować typ zmiany, jej skutki finansowe oraz formę prawną spółki. Przepisy przewidują także szeroki katalog zwolnień, z których warto korzystać w praktyce.
Autor: r. pr. Szymon Szabat, Kancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy
Potrzebujesz profesjonalnej porady prawnej? Skontaktuj się z nami
Sprawdź inne wpisy na blogu Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy