4 stycznia 2023 roku do Sejmu trafił projekt ustawy o ratyfikacji umowy między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi. Dokument podpisano 22 września 2022 roku w Abu Dhabi. Projekt skierowano do Komisji Spraw Zagranicznych oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Umowa tworzy podstawy prawne dla polskich sądów i prokuratur. Umożliwia przekazywanie i wykonywanie wniosków o pomoc prawną, ekstradycję oraz przekazywanie osób skazanych, bez potrzeby stosowania zasady wzajemności i przepisów kodeksu postępowania karnego. Współpraca w sprawach karnych z ZEA:
Ekstradycja w ramach umowy z ZEA
Ekstradycja jest możliwa, gdy dotyczy przestępstwa popełnionego na terytorium państwa wzywającego. Prawo strony wezwanej musi przewidywać karalność przestępstwa albo uznałoby je za przestępstwo, gdyby popełniono je na jej terytorium.
Wydanie osoby jest możliwe, gdy czyn zagrożony jest karą więzienia co najmniej jednego roku lub wyższą. Ekstradycja dotyczy również przestępstw podatkowych, celnych, dewizowych oraz finansowych – nawet jeśli prawo strony wezwanej nie przewiduje takiego samego rodzaju podatku lub cła.
Odmowa wykonania wniosku o ekstradycję
Umowa przewiduje sytuacje, w których odmowa realizacji wniosku jest możliwa. Następuje to m.in. wtedy, gdy:
wniosek sporządzono w celu prześladowania osoby ze względu na rasę, płeć, wiek, wyznanie, pochodzenie lub poglądy polityczne,
przestępstwo zagrożone jest karą śmierci, a strona wzywająca nie dostarczyła gwarancji, że kara nie zostanie wykonana,
istnieją powody, by sądzić, że osoba może być narażona na tortury, nieludzkie traktowanie lub brak prawa do obrony.
Ponadto wydania można odmówić, jeśli:
w państwie wezwanym toczy się postępowanie karne w tej samej sprawie,
przestępstwo popełniono w całości lub częściowo na terytorium strony wezwanej,
prawo strony wezwanej nie przewiduje ścigania za czyny popełnione poza jej granicami,
osoba posiada status uchodźcy,
osoba została skazana zaocznie, chyba że państwo wzywające gwarantuje ponowne rozpatrzenie sprawy,
wiek lub stan zdrowia osoby uniemożliwiają jej wydanie.
Tymczasowe aresztowanie i własni obywatele
Umowa umożliwia tymczasowe aresztowanie osoby przed złożeniem wniosku o jej wydanie. Jeżeli jednak strona wzywająca nie złoży wniosku w ciągu 45 dni, organ zwalnia osobę. Zwolnienie nie wyklucza ponownego wszczęcia procedury ekstradycyjnej.
Warto podkreślić, że żadne z państw nie wydaje swoich obywateli na podstawie tej umowy.
Współpraca w sprawach karnych: znaczenie umowy i skutki ratyfikacji
Polska podpisała umowę ze Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi zgodnie z praktyką innych międzynarodowych porozumień dotyczących ekstradycji. Precyzuje zasady współpracy i wprowadza gwarancje ochrony praw jednostki.
Ratyfikacja ustawy przez Sejm jest bardzo prawdopodobna, co umożliwi sprawniejszą wymianę informacji i procedur między Polską a ZEA w sprawach karnych.
Autor: adw. Jacek Jaruchowski, Kancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy
Potrzebujesz profesjonalnej porady prawnej? Skontaktuj się z nami
Sprawdź inne wpisy na blogu Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy