Jednym z najpoważniejszych wyzwań w zakresie przestępczości gospodarczej jest działalność tzw. białych kołnierzyków (white collar crime). Do ich wykrywania i zwalczania powołane są instytucje takie jak urzędy skarbowe, inspektorzy kontroli skarbowej, urzędy celne czy Straż Graniczna. Mimo to wciąż trudno skutecznie przeciwdziałać temu zjawisku.
Coraz więcej nielegalnych podmiotów gospodarczych funkcjonujących na rynku prowadzi do strat przedsiębiorstw działających zgodnie z prawem. Przestępcy wykorzystują luki prawne, realizując prywatne potrzeby sprzeczne z interesem Skarbu Państwa. Brak osobowości i anonimowość państwa utrudniają obronę przed procederami, które są często trudne do wykrycia i udokumentowania.
Najczęstsze przestępstwa białych kołnierzyków
Najczęściej spotykanym przestępstwem jest oszustwo. Aby przypisać winę sprawcy, należy wykazać, że spełnił on znamiona art. 286 Kodeksu karnego. Oznacza to, że doprowadził inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wprowadzenie jej w błąd, wykorzystanie błędu lub brak zdolności do należytego pojmowania działań.
Kluczowym elementem jest fałsz, który prowadzi do niekorzystnego rozporządzenia majątkiem. W odróżnieniu od innych przestępstw przeciwko mieniu, dyspozycja ta ma charakter dobrowolny. Istotne jest także to, że zamiar wprowadzenia w błąd musi istnieć od początku działania sprawcy.
Przypadkowe przestępstwa a oszustwa
Często dochodzi do sytuacji, gdy kontrahent, będąc przekonany o dobrej kondycji finansowej przedsiębiorcy, wydaje mu towar lub świadczy usługę, nie sprawdzając jego rzeczywistej sytuacji. Jeśli jednak przedsiębiorca wskutek problemów gospodarczych nie reguluje zobowiązania, organy ścigania mogą błędnie uznać jego działania za oszustwo.
Jeżeli jednak kontrahent podjął decyzję o sprzedaży na podstawie własnej błędnej interpretacji danych rynkowych lub sugestii innych osób, nie można mówić o przestępstwie. Brak celowego działania sprawcy wyklucza możliwość przypisania mu winy.
Nadużywanie instytucji karnych
Coraz częściej organy ścigania są wykorzystywane do odzyskiwania należności w sposób „bezkosztowy”. W wyniku konfliktów kontrahenci zgłaszają sprawy do organów, twierdząc, że druga strona od początku zamierzała uniknąć zapłaty. W takich przypadkach oskarżenia mogą być nieuzasadnione.
Rola profesjonalnego pełnomocnika
W sytuacji otrzymania wezwania od organów ścigania kluczowe jest skorzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Doświadczony prawnik wskaże, jak zachowywać się podczas przesłuchań i jak chronić swoje interesy w toku postępowania.
Autor: adw. Dominik Pindor, Kancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy
Potrzebujesz profesjonalnej porady prawnej? Skontaktuj się z nami
Sprawdź inne wpisy na blogu Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy