Wielu oskarżonych i skazanych zastanawia się, jak uniknąć kary pozbawienia wolności. Jeszcze kilka lat temu możliwości były ograniczone, jednak kolejne nowelizacje Kodeksu karnego oraz zmiany w prawie wykonawczym wprowadziły szereg mechanizmów pozwalających na odbycie kary w mniej dolegliwy sposób lub całkowite jej uniknięcie w pewnych sytuacjach.
Poniżej omawiamy cztery najważniejsze rozwiązania, z których może skorzystać sprawca, często przy wsparciu profesjonalnego pełnomocnika.
1. Zamiana kary pozbawienia wolności na inną karę
Zgodnie z art. 37a Kodeksu karnego, jeżeli przestępstwo zagrożone jest wyłącznie karą pozbawienia wolności do 8 lat, a wymierzona kara nie przekracza 1 roku, sąd może zamiast niej orzec:
-
karę ograniczenia wolności nie krótszą niż 3 miesiące,
-
lub grzywnę nie niższą niż 100 stawek dziennych,
pod warunkiem, że jednocześnie zostanie orzeczony środek karny, środek kompensacyjny lub przepadek.
Należy jednak pamiętać, że rozwiązanie to nie dotyczy sprawców działających:
-
w zorganizowanej grupie przestępczej,
-
w ramach przestępstwa skarbowego,
-
lub przestępstw o charakterze terrorystycznym.
2. Kara mieszana – pozbawienie wolności i ograniczenie wolności
W przypadku występków zagrożonych karą pozbawienia wolności, sąd może jednocześnie orzec:
-
krótką karę pozbawienia wolności (do 3 miesięcy, a jeśli górna granica ustawowego zagrożenia wynosi co najmniej 10 lat – do 6 miesięcy),
-
oraz karę ograniczenia wolności do 2 lat.
W tym trybie nie stosuje się przepisów art. 69–75 k.k. W pierwszej kolejności wykonywana jest kara pozbawienia wolności, chyba że ustawa stanowi inaczej.
3. System dozoru elektronicznego (SDE)
System dozoru elektronicznego to coraz popularniejsze rozwiązanie pozwalające na odbycie krótkiej kary w warunkach domowych. Sąd może udzielić zgody na zastosowanie SDE, jeżeli:
-
kara pozbawienia wolności nie przekracza 1 roku,
-
warunki techniczne umożliwiają montaż nadajnika.
Zalety tego rozwiązania są znaczące:
-
skazany odbywa karę w miejscu zamieszkania,
-
może pracować zawodowo,
-
uczestniczyć w uroczystościach religijnych,
-
robić zakupy czy korzystać z aktywności sportowych.
Składając wniosek, warto wskazać szczegółowy schemat tygodnia skazanego, co zwiększa szansę na pozytywne rozpatrzenie sprawy.
4. Warunkowe umorzenie postępowania karnego
Możliwe jest, gdy:
-
wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne,
-
okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości,
-
sprawca nie był wcześniej karany za przestępstwo umyślne,
-
istnieje przypuszczenie, że sprawca będzie przestrzegał porządku prawnego.
Stosuje się je tylko wtedy, gdy czyn zagrożony jest karą do 5 lat pozbawienia wolności. Okres próby wynosi od 1 roku do 3 lat. W tym czasie sąd może:
-
oddać sprawcę pod dozór kuratora,
-
nałożyć obowiązek naprawienia szkody,
-
zasądzić zadośćuczynienie lub nawiązkę,
-
a nawet orzec zakaz prowadzenia pojazdów.
Podsumowując, uniknięcie kary pozbawienia wolności wymaga analizy okoliczności sprawy oraz odpowiedniego doboru narzędzi prawnych. Wsparcie adwokata specjalizującego się w prawie karnym znacząco zwiększa szanse na uzyskanie korzystnego rozstrzygnięcia.
Autor: adw. Dominik Pindor, Kancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy
Potrzebujesz profesjonalnej porady prawnej? Skontaktuj się z nami
Sprawdź inne wpisy na blogu Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy

