sierpień 2024

W  ostatnich dniach Rafał Brzoska – prezes spółki InPost szeroko informował za pośrednictwem swoich mediów społecznościowych o decyzji wydanej przez prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Krótko mówiąc, chodziło o zakazanie spółce Meta Platforms Ireland Limited publikacji fałszywych reklam. Wykorzystywały one dane osobowe oraz wizerunek jego i jego żony – dziennikarki i prezeski fundacji, Omeny Mensah. Rozstrzygnięcie to stanowi istotny precedens, pokazujący, że nawet technologiczni giganci tacy jak właściciel Facebooka i Instagrama muszą przestrzegać prawa. Jednocześnie decyzja ta przypomina, że szacunek dla godności każdej osoby jest nadrzędną wartością, niezależnie od potęgi korporacji. UODO kontra Meta – Brzoska i Mensah walczą z fałszywymi reklamami na Facebooku Rafał Brzoska oraz Omenaa Mensah złożyli skargi do prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych po tym, jak na Facebooku i Instagramie zaczęły pojawiać się fałszywe publikacje na ich temat. Deepfake’i informowały o rzekomej śmierci dziennikarki, jej pobiciu przez męża oraz o fakcie, że dziennikarka sama trafiła do więzienia. Tymczasem, w innych materiałach sugerowano, że Rafał Brzoska założył platformę, która zapewnia zyski wszystkim „polskim obywatelom”. Co najważniejsze, tego rodzaju deepfake’owe reklamy używały danych osobowych dziennikarki i prezesa InPostu. Co więcej, naruszały ich wizerunek, ponieważ bezprawnie modyfikowano zdjęcia i nagrania przedstawiające małżonków. Omenaa Mensah już na etapie składania skargi wskazała, że zidentyfikowała 263 reklamy z jej udziałem. Zdaniem skarżących Meta nie weryfikowała prawdziwości danych osobowych użytych w nagraniach, a cały proceder w sposób oczywisty naraził Omenę Mensah i Rafała Brzoskę na utratę zaufania do prowadzonych przez nich działalności oraz na szkodę ich dobrego imienia. Dziennikarka i prezes InPostu zgłosili Meta fałszywe publikacje, mimo to firma nie podjęła działań i nie usunęła treści. Decyzja prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych W obu przypadkach prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych zobowiązał spółkę Meta Platforms Ireland Limited do wstrzymania wyświetlania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej fałszywych reklam na Facebooku i Instagramie przez trzy miesiące. Reklamy te wykorzystywały prawdziwe dane i wizerunki dziennikarki Omeny Mensah oraz przedsiębiorcy Rafała Brzoski. Decyzje w tych sprawach prezes UODO, Mirosław Wróblewski, wydał na podstawie art. 60 ust. 1 RODO oraz art. 70 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie danych osobowych. “Osoby publicznie rozpoznawalne, których prawdziwe dane są łatwo dostępne, mogą zostać w sposób okrutny wykorzystane przez cyberprzestępców. Bezprawne użycie danych osobowych i wizerunku może być szczególnie dotkliwe w skutkach dla osób bezpośrednio poszkodowanych. Jednak konsekwencje takich działań mogą również dotknąć szersze grono osób, ponieważ wiele z nich jest narażonych na dezinformację. Uznając, że zaistniała pilna potrzeba ochrony prywatności oraz wolności skarżącej, zdecydowałem się wydać to postanowienie.” – powiedział Mirosław Wróblewski, prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych w oficjalnym komunikacie.[i]e Uzasadniając swoją decyzję w sprawie Rafała Brzoski, prezes UODO wskazał bez wątpienia na konieczność podjęcia natychmiastowych działań prawnych. Wykorzystywanie danych osobowych Brzoski w fałszywych reklamach przynosi mu znaczne i negatywne skutki, podważając jego reputację. Treści w reklamach są nieprawdziwe i podważają zaufanie do niego jako człowieka i przedsiębiorcy. Wróblewski dodał, że w sprawie prezesa InPostu dochodzi do celowego rozpowszechniania jego danych osobowych w fałszywych reklamach. Celem tych działań jest wykorzystanie pozycji społecznej Rafała Brzoski do dotarcia do osób szczególnie podatnych na oszustwa internetowe. Chodzi tu o osoby niedoświadczone życiowo, starsze, nieporadne oraz nieposiadające wystarczającej wiedzy ekonomicznej. Zgodnie z informacjami, jakie pojawiły się na stronie Urzędu Ochrony Danych Osobowych, w trakcie postępowania zostało uprawdopodobnione, że dochodzi do naruszenia przez Meta Platforms przepisów o ochronie danych osobowych. Działania Mety naruszają Kartę Praw Podstawowych UE, ponieważ godność człowieka jest nienaruszalna i wymaga ochrony. [ii] Facebook może zapłacić nawet 3 miliardy dolarów kary Brzoska, na swoim profilu w serwisie LinkedIn informuje, że „za złamanie zakazu Mecie grozi kara do 4% globalnego przychodu”. Jak zaznacza polski przedsiębiorca – “w samym pierwszym kwartale 2024 przychód firmy wyniósł ponad 36,5 miliarda dolarów”. „Dlatego proszę Was wszystkich byście przyłączyli się do akcji patrzenia na ręce tej firmie” – apeluje Rafał Brzoska. Znaczenie decyzji UODO kontra Meta Decyzje prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych niewątpliwie stanowią istotny krok w walce z naruszeniami dóbr osobistych oraz dezinformacji. Skutki są potęgowane przez publikację deepfake-ów w sieci. Upór i konsekwencja, jakimi wykazali się Omenaa Mensah i Rafał Brzoska, broniąc swojego wizerunku i dobrego imienia, są godne podkreślenia. Ponadto ich działania pokazują, że UODO kontra Meta dowodzi, iż technologiczne koncerny muszą ponosić konsekwencje, ponieważ naruszają prawa człowieka. Podsumowując, to rozstrzygnięcie jest szczególnie ważne, ponieważ w erze cyfryzacji manipulowanie zdjęciami i filmami staje się prostsze. Co więcej, choć to dopiero początek długiej drogi, stanowisko prezesa UODO daje nadzieję na skuteczną walkę z problemem. Autor: Radca Prawny Joanna Żywiec, Kancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy [i] Decyzja UODO [ii] Stanowisko UODO   Jeśli potrzebują Państwo profesjonalnego wsparcia, to zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą, ponieważ oferujemy kompleksowe rozwiązania.