Drugie logo
MENU ×
KANCELARIA ×
USŁUGI ×
ZESPÓŁ ×
PUBLIKACJE ×
DLA PRZEDSIĘBIORCÓW ×

czerwiec 2023

Blog

Przedsiębiorco, uważaj na nowe przepisy postępowania przed prezesem uokik

Dnia 20 maja 2023 r. weszły w życie istotne zmiany w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów (u.o.k.i.k.). Nowelizacja wynika z konieczności wdrożenia Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1 z 11 grudnia 2018 r. i znacząco wpływa na zasady postępowania przed Prezesem UOKiK.  Celem nowych przepisów jest zwiększenie skuteczności egzekwowania unijnych reguł konkurencji na rynku wewnętrznym przez krajowe organy ochrony konkurencji oraz ujednolicenie kar w państwach członkowskich. Działanie to ma przeciwdziałać tzw. forum shopping, czyli wyborowi przez przedsiębiorców jurysdykcji z najniższymi sankcjami. Odpowiedzialność spółki-matki za naruszenia prawa konkurencji Nowelizacja wprowadziła możliwość nałożenia kary nie tylko na przedsiębiorcę, który dopuścił się naruszenia, lecz także na podmiot wywierający decydujący wpływ – np. spółkę-matkę – oraz osoby zarządzające. Przedsiębiorcy powinni przeanalizować strukturę organizacyjną grupy kapitałowej pod kątem potencjalnego ryzyka finansowego. Nowe zasady odpowiedzialności związków przedsiębiorców Po zmianach przepisów możliwe jest nałożenie sankcji na związek przedsiębiorców (np. izby gospodarcze, zrzeszenia). Wysokość kary może wynieść do 10% sumy obrotów wszystkich członków związku z roku poprzedzającego decyzję. Co istotne, kara przypadająca na konkretnego członka nie może przekroczyć 10% jego indywidualnego obrotu. Te regulacje obowiązują, gdy naruszenie prawa konkurencji przez związek przedsiębiorców ma związek z działalnością jego członków. Okresowe kary pieniężne zamiast kar za zwłokę W miejsce dotychczasowych kar za zwłokę wprowadzono okresowe kary pieniężne. Mogą być one nakładane w wysokości do 5% średniego dziennego obrotu przedsiębiorcy, za każdy dzień opóźnienia w wykonaniu obowiązków nałożonych przez Prezesa UOKiK. Zmiany w procedurze kontroli i przeszukania u przedsiębiorcy W zakresie postępowania przed Prezesem UOKiK nowelizacja przyniosła zmiany w zakresie przeszukań, m.in.: wydłużenie terminu na rozpatrzenie wniosku przez Sąd z 48 do 72 godzin, obowiązek podania zwięzłego uzasadnienia przez Sąd, możliwość zaskarżenia postanowienia o przeszukaniu (jeśli sąd uwzględni zażalenie, dowody z przeszukania będą wyłączone z postępowania). Kadencyjność Prezesa UOKiK Wprowadzono 5-letnią kadencję Prezesa UOKiK oraz zamknięty katalog przesłanek jego odwołania. Ta sama osoba może pełnić funkcję przez maksymalnie dwie kadencje. Zmiana ta wpływa na niezależność organu i przewidywalność postępowania przed Prezesem UOKiK. Co powinien zrobić przedsiębiorca? Tymczasem, zmiany w przepisach znacząco zaostrzają odpowiedzialność podmiotów naruszających zasady konkurencji. Dlatego przedsiębiorcy powinni: zapoznać się z nowelizacją, ocenić strukturę organizacyjną swojej grupy, wdrożyć procedury compliance, skorzystać z doradztwa prawnego w zakresie postępowania przed Prezesem UOKiK.   Autorka:r. pr. Sylwia WerpachowskaKancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy   Potrzebujesz profesjonalnej porady prawnej? Skontaktuj się z nami-chętnie pomożemy. Sprawdź inne wpisy na blogu

Blog

AI Act przyjęty. Unia Europejska za ograniczeniem rozwiązań

W dniu 14 czerwca 2023 r. Parlament Europejski przyjął rozporządzenie znane jako AI Act, czyli akt prawny ustanawiający zharmonizowane przepisy dotyczące sztucznej inteligencji. Nowe przepisy wchodzą w życie dwadzieścia dni po publikacji, a ich stosowanie rozpocznie się po 24 miesiącach – z pewnymi wyjątkami. Rozporządzenie AI Act koncentruje się na ochronie praw podstawowych, zdrowia i bezpieczeństwa obywateli Unii Europejskiej. Zakazuje stosowania rozwiązań AI, które: manipulują zachowaniem ludzi przy użyciu technik podprogowych lub oszukańczych, wykorzystują słabe punkty określonych grup społecznych, stosują kategoryzację biometryczną do punktacji społecznościowej lub oceny wiarygodności. Klasyfikacja AI według poziomu ryzyka Rozporządzenie dzieli technologie sztucznej inteligencji na kategorie ryzyka. Systemy zakwalifikowane jako rozwiązania wysokiego ryzyka będą blokowane lub objęte dodatkowymi obowiązkami. Celem jest ograniczenie zagrożeń wynikających z rozwoju AI przy jednoczesnym wspieraniu innowacji. Obowiązki dla dostawców i użytkowników AI Rozporządzenie AI Act nakłada istotne obowiązki na producentów, dostawców i użytkowników rozwiązań AI. Należy do nich: zapewnienie przejrzystości treści generowanych przez AI, zakaz tworzenia treści nielegalnych, obowiązek informowania o danych chronionych prawem autorskim wykorzystywanych w modelu AI. Twórcy tzw. modeli podstawowych muszą wdrożyć systemy kontroli bezpieczeństwa oraz zarządzania danymi. Dane treningowe nie mogą naruszać praw autorskich. Dodatkowo, dostawcy rozwiązań AI muszą oceniać ryzyko i rejestrować rozwiązania w centralnej bazie UE przed ich wprowadzeniem na rynek. Użytkownicy systemów AI mają obowiązek monitorować ich działanie i zgłaszać potencjalne zagrożenia odpowiednim organom. Nowe instytucje i systemy certyfikacji Rozporządzenie przewiduje utworzenie Europejskiej Rady ds. AI, która będzie organem doradczym Komisji Europejskiej. Powstanie również unijna baza danych dotycząca systemów AI wysokiego ryzyka. Przewidziano również system oceny zgodności i nadawania certyfikatów zgodnych z przepisami AI Act. AI Act a innowacje i open source Aby nie hamować innowacyjności, AI Act wprowadza wyłączenia dotyczące badań naukowych i projektów open source. Przewidziano również tzw. piaskownice regulacyjne – kontrolowane środowiska do testowania rozwiązań AI. Co oznacza ustawa dla przedsiębiorców? Wielu przedsiębiorców wyraża obawy o wpływ AI Act na tempo rozwoju innowacji technologicznych w UE – zwłaszcza w porównaniu z USA i Chinami. Niemniej jednak, rozporządzenie AI Act Unia daje firmom 24 miesiące na dostosowanie procesów, praktyk i produktów do nowych przepisów. Czytaj w temacie AI: Kto zapłaci gdy AI narozrabia? Rozbieżne podejścia Google i Mety ws. kodeksu AI Autor:Maciej Priebe, Rzecznik PatentowyKancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy

Blog

Medycyna pracy i BHP – obowiązki badań okresowych bhp wracają po pandemii

Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia, który zakłada odwołanie stanu zagrożenia epidemicznego na terenie Rzeczypospolitej Polskiej z dniem 1 lipca 2023 r. Zatem decyzja Ministra Zdrowia przywraca istotne obowiązki prawne dla pracodawców i pracowników – w szczególności dotyczące badań okresowych BHP, które wcześniej zawieszono na mocy tzw. „ustawy covidowej”. Badania okresowe – powrót do obowiązków sprzed pandemii Po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego, wraca obowiązek kierowania pracowników na okresowe badania medycyny pracy. Wynika to z przepisów art. 229 § 2 zd. 1, § 4a i § 5 Kodeksu pracy, które były zawieszone na mocy art. 12a ustawy covidowej z 2 marca 2020 r. Pracodawcy i pracownicy będą zobowiązani wykonać zaległe badania okresowe w terminie nie dłuższym niż 180 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego, chyba że posiadają już aktualne orzeczenie lekarskie. Zgodnie z Kodeksem pracy, każdy pracownik ma obowiązek poddać się badaniom wstępnym, kontrolnym i okresowym zleconym przez lekarza medycyny pracy. Skierowanie na badania wystawia pracodawca i to on ponosi ich koszt. Badania powinny odbywać się – jeśli to możliwe – w godzinach pracy, a czas ten traktowany jest jako zwolnienie z obowiązków służbowych. Pracownik nie ma prawa odmówić udziału w badaniu, a za prawidłową realizację obowiązku odpowiada pracodawca. Szkolenia BHP – tylko 60 dni Szczególnie istotne są jednak terminy dotyczące szkoleń okresowych z zakresu BHP. Zgodnie z art. 31m¹ ustawy covidowej, po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego przedsiębiorcy będą mieli jedynie 60 dni na przeprowadzenie wymaganych szkoleń. Krótko mówiąc, pracodawcy muszą działać szybko – szczególnie w okresie wakacyjnym, gdy trudniej o dostępność pracowników i sprawną organizację szkoleń. Dlatego w tym czasie należy: zakończyć odnowienie uprawnień i kwalifikacji, uzyskać stosowne dokumenty potwierdzające odbycie szkolenia, spełnić wszystkie wymogi formalne w zakresie BHP i szkoleń stanowiskowych. Kiedy rozporządzenie wejdzie w życie? Radczyni prawna z Kancelarii Chałas i Wspólnicy w Warszawie reasumuje, że rozporządzenie Ministra Zdrowia ma wejść w życie z dniem ogłoszenia, zgodnie z art. 46 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.   Autorka:r. pr. Edyta Oleszczuk-RomańskaKancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy   Potrzebujesz profesjonalnej porady prawnej? Skontaktuj się z nami Sprawdź inne wpisy na blogu Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy

Blog

Zmiany w OZE – nowe przepisy dotyczące zagospodarowania przestrzennego

Planowana reforma systemu planowania przestrzennego obejmuje również przepisy dotyczące odnawialnych źródeł energii (OZE), w tym farm fotowoltaicznych. Zmiany w oze w planie miejscowym mają znacząco wpłynąć na sposób lokalizacji tych instalacji w przestrzeni gmin. OZE w nowym systemie planowania Zgodnie z projektem ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przepisy obejmą również miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego w kontekście odnawialnych źródeł energii. W przeciwieństwie do obecnego systemu, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego wskazywało obszary dla OZE o dużej mocy. Jednak nowe przepisy przenoszą ten obowiązek do planów miejscowych. Również przenoszą do strategii rozwoju gminy. Plany miejscowe – kluczowe dla inwestycji OZE W trosce o zachowanie ładu przestrzennego i ograniczenie konfliktów społecznych ustawodawca zdecydował, że lokalizacja OZE o mocy powyżej 500 kW powinna odbywać się wyłącznie poprzez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Dodatkowo gmina będzie zobowiązana uwzględnić zasady lokalizacji tych instalacji w strategii rozwoju gminy. Jeśli plan miejscowy dotyczy wyłącznie lokalizacji instalacji OZE, możliwe będzie postępowanie uproszczone w zakresie jego uchwalenia lub zmiany. To rozwiązanie ma przyspieszyć proces inwestycyjny, ale też zwiększyć kontrolę samorządów nad rozmieszczeniem instalacji. Ryzyka i niepewność inwestorów Nowe przepisy mają wejść w życie 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw. Ten krótki termin rodzi obawy inwestorów. Dotyczą one zarówno planowanych inwestycji, jak i potencjalnych decyzji gmin o niedopuszczeniu farm fotowoltaicznych na określonym terenie. Inwestorzy muszą również liczyć się z niepewnością co do kształtu planów ogólnych uchwalanych przez gminy. Również co do terminów ich wprowadzenia. Po wejściu w życie nowych przepisów realizacja inwestycji OZE będzie możliwa tylko na podstawie planów miejscowych. Może też być możliwa na podstawie ważnych decyzji o warunkach zabudowy. r. pr. Anna ZabielskaKancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy   Potrzebujesz profesjonalnej porady prawnej? Skontaktuj się z nami Sprawdź inne wpisy na blogu Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy

Blog

Plan ogólny zamiast studium – zmiany w zagospodarowaniu przestrzennym

Trwają intensywne prace legislacyjne nad nowelizacją ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zmiany obejmują m.in. wprowadzenie nowego narzędzia planistycznego, jakim będzie plan ogólny zamiast studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Temat ten budzi duże zainteresowanie wśród samorządów, urbanistów, inwestorów i mieszkańców. Czy czeka nas jednak prawdziwa reforma procesu inwestycyjno-budowlanego? Przede wszystkim projektowane przepisy wprowadzają nowe narzędzie planistyczne, uchwalane obligatoryjnie dla całej gminy, w randze aktu prawa miejscowego – plan ogólny.   W planie ogólnym mają zostać określone strefy planistyczne oraz gminne standardy urbanistyczne rozumiane jako ustalenia nieprzekraczalnych warunków realizacji inwestycji w zakresie parametrów i wskaźników urbanistycznych. W planie ogólnym można będzie można wyznaczyć granice obszarów uzupełnienia zabudowy – czyli obszarów, na których dopuszczalne będzie wydawanie decyzji o warunkach zabudowy, oraz obszarów zabudowy śródmiejskiej, dla których wprowadzane będą dodatkowe zasady dotyczące kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu. Plan ogólny ma zastąpić studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, jako dokument bardzo rozbudowany i często niespójny. Plan ogólny ma mieć zwięzłą formę oraz ułatwiać porównywanie treści tego aktu z analogicznymi, przyjętymi w innych gminach, ale przede wszystkim uzyskanie kompleksowej informacji o możliwościach zagospodarowania danej nieruchomości. Fakultatywnie przyjmowanym elementem gminnym standardów urbanistycznych będą standardy dotyczące dostępności obiektów infrastruktury społecznej. Strategia rozwoju zamiast studium Ustawodawca planuje uchylić przepisy umożliwiające uchwalanie studium. Jego rolę w zakresie polityki przestrzennej przejmie strategia rozwoju gminy, która będzie zawierać m.in.: model struktury funkcjonalno-przestrzennej, diagnozę społeczną, gospodarczą i przestrzenną, rekomendacje w zakresie kształtowania polityki przestrzennej. Wiążący charakter planu ogólnego Plan ogólny będzie obowiązującym dokumentem dla: planów miejscowych, decyzji o warunkach zabudowy. Nie będzie natomiast podstawą prawną przy wydawaniu pozwoleń na budowę czy analizie zgłoszeń budowy. W odróżnieniu od studium, ustalenia planu ogólnego będą powszechnie obowiązującymi normami prawa miejscowego, a nie tylko dokumentem pomocniczym. Termin wejścia w życie Aktualnie obowiązujące studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zachowają moc do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2025 r., i stosować się do nich będą przepisy dotychczasowe. Autor: r. pr. Anna Zabielska, Kancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy   Potrzebujesz profesjonalnej porady prawnej? Skontaktuj się z nami Sprawdź inne wpisy na blogu Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy  

Przewijanie do góry