Kancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy - Pełniący obowiązki w jednostce samorządu terytorialnego
PL|EN|RU|UA

Kancelaria Prawna Chałas i Wspólnicy - Pełniący obowiązki w jednostce samorządu terytorialnego

Rozmowa z Małgorzatą Leśniak, radcą prawnym w Kancelarii Prawnej Chałas i Wspólnicy

 

  1. Czy każde stanowisko w urzędzie gminy (np. na stanowisko sekretarza, skarbnika, naczelnika wydziału) może zostać powierzone osobie „pełniącej obowiązki” i jak jest procedura powołania na konkretne stanowiska?

Przepisy prawa pozwalają wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi) powierzenie pełnienia obowiązków na wyżej wymienionych stanowiskach w razie nagłej potrzeby. Zgodnie z art. 21 Ustawy o pracownikach samorządowych osoby takie powinny posiadać odpowiednie kwalifikacje do pełnienia powierzonych im obowiązków. Osoba, której powierzono pełnienie obowiązków w istocie zastępuje kogoś na „nowym stanowisku”, zaś samo powierzenie obowiązków nie wymaga wszczęcia specjalnej procedury. Jest to decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) jako pracodawcy w danej jednostce samorządu terytorialnego.

  1. Czy każde stanowisko w urzędzie gminy (i innych JST) wójt (burmistrz, prezydent miasta) może powierzyć innej osobie w ramach pełnienia obowiązków?

Co do zasady należy odpowiedzieć twierdząco. Ustawa o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 223, poz. 1458) nie przewiduje w tym zakresie szczególnych ograniczeń. Należy wskazać, że zgodnie z przepisami tej ustawy, jeżeli wymagają tego potrzeby jednostki, pracownikowi samorządowemu można powierzyć wykonywanie innej pracy niż określona w umowie o pracę, zgodnej z jego kwalifikacjami. Instytucja pracownika „pełniącego obowiązki” to zasadniczo powierzenie pracownikowi w ramach umowy o pracę innych obowiązków niż te, które są przedmiotem umowy, uczynione w przypadku nagłej potrzeby pracodawcy.

  1. Na jak długo może zostać zatrudniona w urzędzie samorządowym osoba p.o.?

Zgodnie z przepisami ustawy o urzędnikach samorządowych należałoby przyjąć, że powierzenie takie nastąpić może na okres trzech miesięcy w roku kalendarzowym, przypuszczalnie do wyłonienia w drodze konkursu odpowiedniego kandydata, posiadającego kwalifikacje do pracy na danym stanowisku.

  1. Czy zatrudniony na stanowisku p.o. musi posiadać kwalifikacje odpowiednie do zajmowanego stanowiska? Jaka jest procedura zatrudniania takiej osoby?

Brzmienie przepisu wskazywałoby, że niekoniecznie musi – w ustawie o pracownikach samorządowych jest zapis, z którego wynika, że pracownik, któremu powierzono inne obowiązki powinien posiadać odpowiednie kwalifikacje. To oznacza, że jeśli zachodzi nagła potrzeba oddelegowania pracownika do pełnienia innych niż oznaczone w umowie obowiązków, dobór powinien uwzględniać zapotrzebowanie oraz możliwości kadrowe wewnątrz danej jednostki samorządu terytorialnego. W sytuacji, gdy mamy „zapotrzebowanie” np. na księgowego, wiadomym jest, że jego obowiązków nie powierzymy geodecie (chyba, że ma potwierdzone kwalifikacje z zakresu księgowości). Powierzenie obowiązków innych niż wskazane w umowie o pracę nie wymaga prowadzenia naboru na to stanowisko czy też przeprowadzania konkursu, jest to w istocie decyzja pracodawcy, czyli w tym wypadku wójta (prezydenta, burmistrza).

  1. W jaki sposób można zwolnić osobę „pełniącą obowiązki”?

Zależy, czy chodzi o zwolnienie z pełnienia obowiązków, czy o zwolnienie z pracy. W pierwszym przypadku:
Należy wskazać, że co do zasady powierzenie obowiązków powinno być wskazane czasowo, tj. ograniczone w czasie. Jeśli takowego zastrzeżenia nie ma, wydawałoby się, że zwolnienie z pełnienia obowiązków następuje po upływie trzech miesięcy lub po wyłonieniu w drodze konkursu odpowiedniego kandydata na dane stanowisko. W drugim przypadku:
Zwolnienia czyli rozwiązania umowy o prace dokonuje się w takim samym trybie jak zwolnienia zwykłego pracownika, w zależności od rodzaju umowy będącej podstawą nawiązania stosunku pracy – w grę wchodzą zatem wszystkie podstawy określone w kodeksie pracy.

  1. Czy p.o. może wziąć udział, jako kandydat, w naborze na zajmowane przez siebie stanowisko?

Ustawa o pracownikach samorządowych nie przewiduje żadnych ograniczeń w tej materii. Ważne, aby kandydat posiadał odpowiednie kwalifikacje na dane stanowisko oraz spełniał wymogi wskazane w ustawie o pracownikach samorządowych. Istotne również, aby nie zasiadał w komisji rekrutacyjnej. Wyłączeniu też powinna podlegać osoba, której małżonek lub krewny zasiada w takiej komisji.

  1. Czy „pełniący obowiązki” np. kierownika lub dyrektora danego wydziału w urzędzie gminy może zasiadać w komisji konkursowej powołanej do oceny kandydatów na zajmowane przez siebie stanowisko?

Tu też nie ma takiego ograniczenia, chyba że w danej jednostce samorządu terytorialnego istnieje regulamin (co nie jest rzadkością), zgodnie z którym jest to niemożliwe. Jednak należy zauważyć, że osoba pełniąca obowiązki zazwyczaj posiada wiedzę odnośnie specyfiki pracy na danym stanowisku i jest w stanie merytorycznie odnieść się do cech potencjalnego pracownika oraz określić jego przydatność do przyszłej pracy na stanowisku, co do którego organizowany jest oficjalny nabór.

statuetka-luksusowa-marka-roku-poswiata